متن مقاله

تاریخ مقاله : ۱۳۹۹/۱۱/۰۵

تعداد بازدید : ۳۹۳۴

تعداد رای : ۲

قیچی های ژنتیکی، برنده نوبل 2020 شیمی

جایزه‌ی نوبل شیمی سال 2020 به طور مشترک به امانوئل چارپنتیر و جنیفر دودنا به دلیل تحقیقات‌ خود بر روی ویرایش ژنوم و ابداع روشی که به نام "قیچی‌های ژنتیکی" شهرت دارد اهدا شد. آنها ششمین و هفتمین زنانی هستند که در تاریخ اهدای جایزه نوبل شیمی موفق به دریافت آن شده‌ اند.

جایزه‌ی نوبل شیمی سال 2020 به طور مشترک به امانوئل چارپنتیر و جنیفر دودنا به دلیل تحقیقات‌ خود بر روی ویرایش ژنوم و ابداع روشی که به نام "قیچی‌های ژنتیکی" شهرت دارد اهدا شد. آنها ششمین و هفتمین زنانی هستند که در تاریخ اهدای جایزه نوبل شیمی موفق به دریافت آن شده‌ اند. مبلغ نقدی جایزه نوبل شیمی ده میلیون کرون سوئدی معادل یک میلیون و صد هزار دلار است که میان این دو دانشمند تقسیم شد.

 

این دو دانشمند یکی از بهترین راه‌ ها برای دستکاری ژنتیکی یعنی استفاده از قیچی ‌های  CRISPR/Cas9را کشف کردند. قیچی ژنتیکی روشی است که از آن برای بریدن و جدا کردن یک ژن معیوب استفاده می‌شود. این تکنولوژی کمک می‌کند تا با حذف، اضافه یا جایگزین کردن بخشی از ژنوم، آن را ویرایش و اصلاح کرد. با استفاده از این روش پژوهشگران می ‌توانند DNA حیوانات، گیاهان و میکروارگانیسم‌ ها را با دقت زیاد تغییر دهند. امروزه از این تکنولوژی برای یافتن راهی برای درمان سرطان نیز بهره برده می ‌شود.

 

به طور کلی، برای درک بهتر مکانیزم‌ های زیستی پژوهشگران نیاز دارند تا ژن ‌های موجود در سلول ‌ها را اصلاح کنند. این کار تا قبل از کشف این فناوری بسیار زمانبر، مشکل و گاهی غیر ممکن بود. با استفاده از فناوری CRISPR/Cas9 در حال حاضر امکان تغییر کدهای زیستی تنها در طول چند هفته امکان‌ پذیر است. به گفته ‌ی پژوهشگران این فناوری نه تنها انقلابی در پایه ‌های علوم زیستی بوجود آورده بلکه از راه دستکاری ژنتیکی محصولات کشاورزی و همچنین محصولات پژشکی برآمده از این فناوری زندگی تمامی انسان ‌ها تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

 

مانند بسیاری از کشفیات در علوم این کشف نیز اتفاقی بدست آمد. هنگامی که امانوئل چارپنتیر و جنیفر دودنا سیستم ایمنی باکتری استرپتوکوک (Streptococcus) را بررسی می‌ کردند، یک ابزار مولکولی را کشف کردند که می توانست برای ایجاد برش ‌های دقیق در مواد ژنتیکی مورد استفاده قرار گیرد و بازنویسی کدهای زیستی را به راحتی امکانپذیر کند. چارپنتیر کشف خود را در سال 2011 به چاپ رسانید. در همان سال او همکاری خود با دودنا که متخصص در قسمت RNA بود را آغاز کرد. این دو دانشمند در کنار هم قیچی ژنتیکی باکتری را در یک لوله آزمایشگاهی بازآفرینی کردند. آنها علاوه بر این ساختار مولکولی قیچی را هم ساده کردند تا استفاده از آن‌ آسان ‌تر شود. قیچی های ژنتیکی کریسپر در شکل طبیعی خود DNA را از ویروس ها تشخیص می دهند، اما آنها ثابت کردند که می توان آنها را کنترل کرد، به طوریکه بتوانند هر مولکول DNA را در یک مکان از پیش تعیین شده برش دهند.

 

از زمان کشف قیچی ژنتیکی CRISPR/Cas9 توسط این دو دانشمند، استفاده از آن به سرعت گسترش یافته است. این روش به بسیاری از کشفیات مهم در تحقیقات پایه کمک کرده و در علم پزشکی هم آزمایش ‌های بالینی روی روش ‌های جدید درمان سرطان به واسطه استفاده از این روش پیشرفت قابل ملاحظه‌ ای داشته است. این تکنولوژی علاوه بر این احتمالاً در بهبود و حتی علاج بیماری ‌های موروثی هم تأثیرگذار خواهد بود. در حال حاضر تحقیقات در رابطه با قابلیت استفاده از این روش در درمان کم خونی داسی شکل که یک اختلال خونی است در جریان می باشد.

نظرات

پاسخ به نظــر بازگشت به حالت عادی ثبت نظر

Captcha